Legalizacja samowoli budowlanej

Katowice - 16 grudnia 2008

Dnia 6 grudnia 2008 r. weszła w życie ustawa z dnia 8 października 2008 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 206, poz. 1287). Nowelizacja ma na celu wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. (sygn. akt P 37/06), który stanowi, że sprzeczne z konstytucją jest różne traktowanie właścicieli samowoli, w zależności od tego, czy położona jest ona na działce objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego czy też nie. Nowela umożliwia legalizację samowolnie wybudowanych obiektów, położonych na terenie nie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

 


Przepisy prawa budowlanego nie zawierają precyzyjnej definicji samowoli budowlanej. Przyjmuje się jednak, że samowolą budowlaną jest budowa obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę, wprowadzenia istotniejszych zmian w projekcie w czasie wykonywania robót budowlanych, prowadzenie robót bez dziennika budowy, budowa ogrodzenia bez zgłoszenia, a także dokonanie innych naruszeń określonych w Prawie budowlanym. W każdym przypadku decyzję o tym, czy nastąpiło przekroczenie przepisów prawa budowlanego i czy wybudowany obiekt stanowi samowolę budowlaną, podejmuje inspektor nadzoru budowlanego.




Nowelizacja prawa budowlanego przewiduje, że inwestor, który złoży wniosek o zalegalizowanie samowoli budowlanej na działce nieobjętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, musi dołączyć do niego ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Do tej pory właściciele takich obiektów musieli bowiem przedłożyć powiatowemu inspektorowi nadzoru budowlanego ostateczną decyzję o warunkach zabudowy z datą wcześniejszą niż wszczęcie postępowania. Uzyskanie takiej decyzji od starosty było niemożliwe. To sprawiało, że powiatowy inspektor nadzoru budowlanego nie mógł zalegalizować samowoli i miał obowiązek wydać decyzję nakazującej rozbiórkę obiektu.
Wejście w życie nowelizacji spowodowało, że starosta będzie mógł wydać decyzję o warunkach zabudowy, a inspektor będzie mógł zalegalizować samowolę, o ile będzie ona zgodna z przepisami planistycznymi oraz techniczno-budowlanymi. Nadal także legalizacja nie będzie dopuszczalna m.in. bez projektu budowlanego. Inspektor nadzoru budowlanego będzie też musiał nałożyć na inwestora opłatę legalizacyjną, która w przypadku domu jednorodzinnego, bez względu na jego powierzchnię wynosi 50 000 zł, natomiast za garaż do dwóch stanowisk włącznie - 25 000 zł. Nieuiszczenie opłaty w wyznaczonym terminie spowoduje wydanie nakazu rozbiórki. Jeżeli inwestor spełni przedstawione powyżej wymagania, to organ nadzoru budowlanego będzie zobowiązany wydać decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót, natomiast w przypadku zakończonej budowy do zatwierdzenie projektu.

Specjalista d.s. prawnych
Katarzyna Goncerz