Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego, wprowadzająca m.in. właściwość odmiejscowioną

Katowice - 18 czerwca 2013

6 czerwca 2013 r. została opublikowana ustawa z dnia 10 maja 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2013 poz. 654).

Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego przewiduje m.in., że spraw sądowych wszczynanych elektronicznie nie kieruje się do sądów właściwych dla miejsca zamieszkania pozwanego, lecz przydziela tym z nich, które są mniej obciążone.

Właściwość odmiejscowiona


Właściwość odmiejscowiona ma zastosowanie tylko do takich kategorii postępowań, w których dla gwarancji procesowych pozwanego, dłużnika, czy uczestnika postępowania nie ma żadnego znaczenia, jaki sąd miejscowo właściwy rozpozna sprawę. Dotyczy to sytuacji, w których postępowanie nie wymaga osobistego stawiennictwa do sądu, odbywa się na posiedzeniu niejawnym (bez uczestnictwa stron), wydane orzeczenia lub zarządzenia doręcza się drogą pocztową lub elektronicznie, a odwołanie również wnosi się w ten sposób.

Właściwość tę stosuje się w elektronicznym postępowaniu upominawczym. W przyszłości ma być ona stosowana także w postępowaniu w przedmiocie nadania elektronicznej klauzuli wykonalności bankowym tytułom wykonawczym.

Mechanizm przydzielania poszczególnych spraw sądom zostanie uregulowany w rozporządzeniu.

Dłużnik lepiej chroniony


Zmiany w postępowaniu egzekucyjnym wprowadzone przez nowelizację mają służyć także polepszeniu sytuacji prawnej dłużnika w przypadku prowadzenia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego opartego na: nakazie zapłaty w postępowaniu nakazowym, upominawczym, elektronicznym postępowaniu upominawczym, europejskim nakazie zapłaty oraz wyroku zaocznym.

Obecnie są one wydawane pod jego nieobecność i przed jego wdaniem się w spór. Ma to zapobiegać sytuacji, kiedy przed uzyskaniem pouczenia od sądu o możliwych czynnościach – jakie dłużnik może podjąć celem wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego orzeczenia – egzekucja jest już zakończona.

Zgodnie z przyjętymi przepisami komornik ma obowiązek pouczenia dłużnika o możliwych czynnościach procesowych już przy pierwszej czynności egzekucyjnej. Ponadto komornik na wniosek dłużnika wstrzyma się z dalszymi czynnościami w razie wykazania, że odpis orzeczenia został doręczony w trybie art. 139 k.p.c. i złożenia przez niego środka zaskarżenia od tego orzeczenia. Z urzędu zaś komornik wstrzyma dokonanie czynności egzekucyjnych, jeśli poweźmie on wiadomość, że orzeczenie zostało dłużnikowi doręczone w sposób zastępczy „per aviso” na inny adres niż adres oznaczony w postępowaniu egzekucyjnym.

Powództwo o roszczenie przedawnione nie trafi do e-sądu


W elektronicznym postępowaniu upominawczym można dochodzić jedynie roszczeń, które stały się wymagalne w okresie pięciu lat przed wniesieniem pozwu. Zmiana taka wynika z faktu, że w postępowaniu tym powód nie dołącza do pozwu żadnych załączników, nie ma zatem możliwości weryfikacji adresu pozwanego podanego w pozwie. To powoduje, że w niektórych sprawach przesyłki są kierowane na nieaktualne adresy pozwanych, a następnie są one uznawane za prawidłowo doręczone. Zdarza się zatem, że dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego dłużnik dowiaduje się o wydanym nakazie zapłaty i uzyskuje możliwość podjęcia skutecznej obrony przez zgłoszenie zarzutu przedawnienia. Nie zawsze chroni go to jednak przed negatywnymi konsekwencjami finansowymi. Roszczenia przedawnionego można będzie nadal dochodzić w tradycyjnym postępowaniu sądowym.

Ustawa zacznie obowiązywać 7 lipca 2013 r.

źródło: Lex Polonica

Opracował:
dr Piotr Jankowski
radca prawny