Opublikowano zmiany w kodeksie postępowania karnego

Katowice - 4 listopada 2013

Wprowadzone zmiany mają na celu usprawnienie postępowania karnego zarówno poprzez przyspieszenie poszczególnych jego czynności oraz ich lepsze zorganizowanie, jak i wyeliminowanie tych, które nie są niezbędne. Strony postępowania będą mogły podjąć decyzję o usunięciu z materiału dowodowego tych jego części, które nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto radcowie prawni będą mogli występować w sprawach karnych w roli obrońców.

Nowela zmienia także niektóre regulacje prawa materialnego (np. prowadzenie roweru pod wpływem alkoholu przestanie być przestępstwem).

Więcej kontradyktoryjności


Po wejściu w życie nowelizacji proces ma być bardziej kontradyktoryjny. Ograniczona zostanie inicjatywa dowodowa sądu, a rozszerzona rola stron procesu. Sędzia będzie arbitrem rozsądzającym spór między oskarżycielem a obrońcą. We wszystkich sprawach karnych inicjatywa dowodowa należeć będzie do stron postępowania, a dowody będą przeprowadzane przez tę stronę, na wniosek której zostały dopuszczone. Sąd z kolei będzie przeprowadzał dowód tylko w wyjątkowych wypadkach. Strony - poza prokuratorem reprezentującym interes publiczny - nie będą miały obowiązku uczestniczenia w rozprawie. Nowelizacja przewiduje, że sprawcy wszystkich występków będą mogli składać wnioski o skazanie bez rozprawy.

Zmiany dotyczące składu sądu


Zmienią się także przepisy dotyczące składu sądu, czego wynikiem będzie zmniejszenie składów sędziowskich i tym samym zredukowanie kosztów postępowań oraz ich przyspieszenie. Na rozprawach w sądach pierwszej instancji, w sprawach szczególnie zawiłych lub ważnych, dopuszczona zostanie możliwość orzekania w składzie jednego sędziego zawodowego i dwóch ławników. Obecnie może tego dokonać wyłącznie trzech sędziów zawodowych. Na posiedzeniach zasadą stanie się orzekanie jednoosobowe.

Radca prawny jako obrońca


Nowela modyfikuje również art. 82 k.p.k. nadając uprawnienia radcom prawnym do występowania w sprawach karnych i karnych skarbowych w roli obrońców. Jak informowała kancelaria Prezydenta, pomoc prawna polegająca na występowaniu przez radcę prawnego w charakterze obrońcy w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe nie będzie mogła być świadczona jedynie przez radców pozostających w stosunku pracy, z wyjątkiem tych zatrudnionych jako pracownicy naukowi i naukowo-dydaktyczni.

Jazda na rowerze po piwie wykroczeniem; kradzież – od 400 zł


Prowadzenie roweru w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem podobnie działającego środka nie będzie już dłużej przestępstwem – stanie się wykroczeniem zagrożonym karą:

  • aresztu od pięciu do 30 dni,
  • ograniczenia wolności trwającej miesiąc lub
  • grzywną od 20 do 5.000 zł.

Sąd będzie mógł także zastosować środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju od sześciu miesięcy do trzech lat.

Ponadto kradzież lub przywłaszczenie rzeczy, której wartość nieprzekracza 1/4 minimalnego wynagrodzenia (obecnie wynosi ono 1600 zł), stanowić będzie wykroczenie. Dopiero przekroczenie wyżej wskazanej kwoty będzie kwalifikowane jako przestępstwo. Teraz przestępstwo kradzieży popełnia ten, kto ukradnie lub przywłaszczy sobie rzecz o wartości powyżej 250 zł.

Ustawa z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2013 poz. 1247) wejdzie w życie 1 lipca 2015 r., ale z wyjątkami.

  • Art. 1 pkt 18, pkt 19, pkt 38, pkt 63 w zakresie art. 232a § 1, art. 1 pkt 104 w zakresie art. 335, art. 1 pkt 112 lit. b (zgodnie z nim warunkowe zawieszenie wykonania kary stosuje się do kary pozbawienia wolności w wymiarze do lat 5, a okres próby nie może przekroczyć 10 lat) i pkt 204 lit. a, art. 2 (zmiany w kwestii dotyczącej nietrzeźwych rowerzystów i kradzieży), art. 12 pkt 3, art. 50, art. 53 i art. 54 zaczną obowiązywać 9 listopada 2013 r.;
  • Art. 1 pkt 45 lit. c w zakresie art. 156 § 5 i 5a, art. 1 pkt 65 lit. b, pkt 79 lit. b, pkt 88 oraz pkt 204 lit. b wejdą w życie 2 czerwca 2014 r.


Źródło: www.prezydent.pl


Opracował:
dr Piotr Jankowski
radca prawny