Upadłość konsumencka

Warszawa - 19 grudnia 2008

15 grudnia 2008 r. Prezydent podpisał ustawę z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Nowelizacja wprowadza do polskiego prawa instytucję tzw. upadłości konsumenckiej przez dodanie w części III ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze nowego tytułu pt. "Postępowanie upadłościowe wobec osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej".

Wniosek o ogłoszenie upadłości będzie mógł złożyć tylko dłużnik (konsument) o ile spełni określone w ustawie warunki. Sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli w stosunku do wnioskodawcy w okresie dziesięciu lat przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości:

  1. prowadzono postępowanie upadłościowe lub inne postępowanie, w którym umorzono całość lub część jego zobowiązań albo, w którym zawarto układ lub
  2. prowadzono postępowanie upadłościowe, w którym nie zaspokojono wszystkich wierzycieli, a dłużnik po zakończeniu lub umorzeniu postępowania zobowiązań swych nie wykonał lub
  3. prowadzono postępowanie upadłościowe według przepisów tytułu niniejszego, jeżeli postępowanie to zostało umorzone z innych przyczyn niż na wniosek wszystkich wierzycieli lub
  4. czynność prawna dłużnika została prawomocnie uznana za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli.

W założeniu ustawodawcy postępowanie upadłościowe w sprawach konsumenckich, oprócz oddłużenia upadłego, ma również zaspokoić wierzycieli, z tych powodów w ustawie przyjęto, że postępowanie to jest prowadzone według przepisów o postępowaniu upadłościowym obejmującym likwidację majątku upadłego, z wyłączeniem przepisów o postępowaniu upadłościowym z możliwością zawarcia układu.

Z uwagi na charakter upadłości konsumenckiej (postępowanie wobec osób fizycznych, które nie prowadzą działalności gospodarczej) ustawodawca wyłączył część przepisów mających zastosowanie do przedsiębiorców:

  • w upadłości konsumenckiej nie stosuje się przepisu wprowadzającego obowiązek złożenia przez dłużnika wniosku o ogłoszenie upadłości (art. 21 pr. up. i n.);
  • nie stosuje się przepisu wprowadzającego podwyższone rygory dotyczące formalizmu procesowego przy składaniu wniosku o ogłoszenie upadłości (art. 28. 1. pr. up. i n.);
  • nie stosuje się przepisu zakazującego udzielenia zwolnienia od kosztów sądowych dłużnika (art. 32 ust. 1 pr. up. i n.), oraz przepisów dotyczących wstępnego zgromadzenia wierzycieli (art. 44 - 50, 55, 56 pr. up. i n.).

W celu obniżenia kosztów postępowania wprowadzono przepis umożliwiający przeprowadzenie likwidacji masy upadłości przez upadłego oraz zmniejszono wysokość opłaty sądowej z 1000 zł (w przypadku wniosku złożonego przez przedsiębiorcę) do 200 zł (w przypadku wniosku złożonego przez konsumenta).

Wojciech Madeja
Departament Szkoleń i Publikacji